13 ژوئن 2023- محققان دانشکده پزشکی دانشگاه واشنگتن، فرآیندی را در سلول های ایمنی شناسایی کردند که کمبود ویتامین D در دوران بارداری را با افزایش خطر ابتلا به دیابت نوع 2 در فرزندان مرتبط می کند. محققان همچنین دریافتند که این سلول‌های ایمنی و ژن‌های آن‌ها می‌توانند برای انتقال دیابت نوع ۲به موش‌های سالم استفاده شوند. این تحقیق در Nature Communications منتشر گردید.

برخی از نظریه های بیماری نشان می دهد که شرایط داخل رحمی ممکن است عواقب جبران ناپذیر و مادام العمری در فرزندان داشته باشد. دکتر Carlos Bernal-Mizrachi، محقق اصلی این مطالعه جدید، گفت: این اتفاق ممکن است برای فرزندان مادرانی رخ دهد که با کمبود ویتامین D در دوران بارداری مواجه بوده اند.

دکتر برنال-میزراچی، استاد پزشکی در بخش غدد درون ریز، متابولیسم و تحقیقات لیپید، گفت: شناسایی عوامل خطر محیطی قابل تغییر که ممکن است در پیشرفت بیماری های متابولیک در مراحل بعدی زندگی نقش داشته باشند، برای پیشگیری و درمان آن بیماری ها ضروری است. از آنجایی که نرخ بروز دیابت و پیش دیابت در دهه های اخیر سه برابر شده است، به ویژه در کودکان و بزرگسالان جوان، ما در حال تجزیه و تحلیل شرایط محیطی در دوران بارداری هستیم که ممکن است به توضیح این افزایش کمک کند.

حدود 37 میلیون آمریکایی مبتلا به دیابت تشخیص داده شده اند و حداقل 98 میلیون نفر دیگر به پیش دیابت مبتلا هستند، وضعیتی که با مقاومت بدن در برابر انسولین مشخص می شود. کمبود ویتامین D در دوران بارداری، کمبودی که تقریباً 80 درصد از زنان سیاه ‌پوست آمریکایی و 60 درصد از زنان سفید پوست را تحت تأثیر قرار می‌ دهد، ممکن است یکی از عواملی باشد که به مقاومت به انسولین و افزایش خطر ابتلای فرزندان به دیابت کمک ‌کند.

دکتر برنال میزراچی گفت: در مطالعات روی موش‌هایی که از مادران دارای کمبود ویتامین D متولد شده بودند، متوجه شدیم که این حیوانات در مراحل بعدی زندگی دچار مقاومت به انسولین و دیابت می‌شوند. حتی زمانی که نوزادان پس از تولد با مقادیر کافی ویتامین D تحت درمان قرار گرفتند، باز هم مقاومت به انسولین و ابتلا به دیابت رخ داد، اگرچه درمان با ویتامین D کنترل گلوکز را در این حیوانات بهبود بخشید، اما هرگز به وضعیت طبیعی باز نگشتند.

محققان نوعی از سلول های بنیادی را شناسایی کرده اند که ممکن است به طور غیر قابل برگشتی تحت تاثیر کمبود ویتامین D در طول رشد در رحم قرار گیرند. سلول‌های بنیادی به سلول‌های ایمنی تبدیل می‌شوند و محققان دریافتند که می‌توانند با قرار دادن این سلول‌های بنیادی در موش‌هایی با سطوح طبیعی ویتامین D، دیابت را به این حیوانات پیوند بزنند. محققان به این نتیجه رسیدند که سطوح ناکافی ویتامین D در رحم می‌تواند سلول‌های ایمنی را برای ترویج دیابت برنامه ‌ریزی کند و هدفی را برای پیشگیری بالقوه از این فرآیند فراهم کند.

در طی این آزمایشات، محققان دریافتند که سلول‌های ایمنی یک فرآیند ژنتیکی را فعال می‌کنند که همان فرآیندی است که در سلول‌های ایمنی جمع ‌آوری‌شده از مادرانی فعال می شود که در هنگام زایمان سطوح ویتامین D کافی نداشتند.

اگرچه ویتامین‌هایی در دوران پرناتال(قبل و در طی بارداری) برای اطمینان از دریافت کافی مواد مغذی کلیدی در دوران بارداری تجویز می‌شوند، یافته‌های دکتر برنال میزارچی و همکارانش نشان می‌دهد که دوزهای توصیه شده ویتامینD برای عادی‌ سازی سطح ویتامین D در زنان بارداری که قبل از بارداری سطح ویتامین D پایینی داشتند، کافی نیست.

فرآیندی که محققان در جنین‌های موش شناسایی کردند با تغییرات در ژن‌های خاصی رخ می دهد. سپس محققان برنامه ای برای اصلاح ژن ها در سلول های بنیادی که بعداً به سلول های ایمنی از جمله ماکروفاژها تبدیل شدند، ابداع کردند. تیم تحقیقاتی کشف کرد که این ماکروفاژها مولکولی را ترشح می کنند که توانایی بافت چربی برای ذخیره گلوکز را مختل می کند و در نتیجه باعث افزایش سطح قند خون می شود.

دکتر برنال میزارچی، گفت: ماکروفاژهایی که از سلول‌های بنیادی با کمبود ویتامین D بوجود می‌آیند، وارد بافت چربی می‌شوند و به التهاب کمک می‌کنند و باعث می‌شوند بافت چربی به انسولین مقاوم شود.

نکته مهم این است که محققان شواهدی پیدا کردند که نشان می‌دهد همان فرآیندهایی که التهاب و مقاومت به انسولین را در بافت چربی افزایش می‌دهند، در افراد نیز کار می‌کنند. سلول‌های ایمنی جدا شده از خون بند ناف بیماران باردار مبتلا به کمبود ویتامین D که توسط پزشکان دانشگاه واشنگتن تحت مراقبت قرار گرفتند، تغییرات مشابهی را در ژن‌های سلول‌های ایمنی و مولکول‌های ترشح شده نشان دادند که قبلاً در موش‌ها شناسایی شده بود.

منبع:

https://medicalxpress.com/news/2023-06-maternal-vitamin-d-deficiency-lifetime.html